De directe aanleiding voor het onderzoek, dat in 2004 in opdracht van het Ministerie van VROM werd uitgevoerd, was het instorten van het plafond in een overdekt zwembad in Steenwijk in juni van het jaar 2001. Het rapport van het onderzoek, dat 'Praktijkrichtlijn voor inspectie en onderhoud van (ophang)constructies, bevestigingsmiddelen en voorzieningen in overdekte zwembaden' is gedoopt, toont aan dat rvs-materialen in de meeste gevallen niet geschikt zijn voor de vochtige condities in zwembaden. Het betreft hier de standaard rvs-typen, die onder specifieke omstandigheden gevoelig blijken te zijn voor spanningscorrosie, wat in het ergste geval tot breuken kan leiden.

Stand van zaken
Adrie Verhoofstad, vertegenwoordiger in Nederland van de Duitse leverancier König, maakte in 2004 onderdeel uit van de technische werkgroep van het onderzoeksteam. Hij maakt zich zorgen over de stand van zaken nu en vraagt zich hardop af wat er sinds 2004 is veranderd. "Probleem is dat er vanuit de overheid geen dwingende richtlijn wordt gegeven, dus het hóeft ook niet."
De problemen doen zich uitsluitend voor in zwembaden en vergelijkbare natte ruimten. Met name boven het bad is het plafond vatbaar voor invloeden, omdat door een combinatie van vocht en temperatuurontwikkeling een met chloriden verzadigde dunne vochtfilm op afhangmaterialen kan ontstaan en ongehinderd kan inwerken. Een letterlijk citaat uit het rapport: 'standaard rvs-typen zijn daarmee volstrekt ongeschikt voor gebruik in dragende constructies boven het bad in overdekte zwembaden.'

Duits voorbeeld
Volgens Verhoofstad heeft het afhangsysteem om meerdere redenen geen prioriteit bij de opdrachtgevers. "Afhangsystemen zijn altijd het kind van de rekening. Dit komt omdat je het niet ziet én omdat de afbouwer één van de laatste partijen is in het bouwproces. Als op het laatste moment nog kosten moeten worden bespaard, dan komt dit vaak bij de hem te liggen. Dit is ook een reden waarom vaak de relatief goedkopere standaardafhanger wordt gebruikt."
In Duitsland is de situatie wat betreft het afhangen van plafondsystemen vastgelegd volgens richtlijnen. Verhoofstad is van mening dat Nederland dit voorbeeld kan en moet volgen. "In Duitsland heb je onder meer de zogenaamde DIN-normen. Duitse opdrachtgevers zijn verplicht om in zwembaden deze normen voor te schrijven. Dat werkt ideaal. Ik pleit er dan ook voor dat in Nederland richtlijnen komen, die vergelijkbaar zijn met die van Duitsland. En het liefst moeten die richtlijnen vanuit de overheid komen én ook worden nageleefd. Ik denk dat iedereen het daar wel over eens is, alleen er gebeurt niets."

Slachtoffers
Tot nu toe zijn er in Nederland weinig gevallen bekend van slachtoffers van een naar beneden komend plafond. Dat is ook logisch, omdat de breuken zich meestal voordoen in de avonduren. "Dat heeft er mee te maken dat tijdens openingstijden de temperatuur in een zwembad vrij hoog ligt", vervolgt Verhoofstad. "De breuken doen zich meestal voor als het afkoelt in een zwembad. Dan is het afhangmateriaal kwetsbaarder. Gevolg is dat er alleen materiële schade is, het zwembad gaat een tijdje dicht voor de renovatie en er is verder niets aan de hand."
Verhoofstad heeft in zijn functie als agent van König wel een financieel belang bij het promoten van materiaal volgens de DIN-normering. Zijn Duitse werkgever is leverancier hiervan, maar het moet gezegd worden dat het onafhankelijk rapport zijn oproep volledig ondersteunt.

Het volledige artikel inclusief een projectomschrijving is terug te lezen in Plafondenwand.info 2-2010